Dünyanın En Popüler Teknoloji Platformları Bizi Dinliyor Olabilir Mi? - I LAW FASHION
Yukarı
a

I LAW FASHION

Dünyanın En Popüler Teknoloji Platformları Bizi Dinliyor Olabilir Mi?

Gelişmiş algoritmalara sahip pek çok yapay zeka; bizden aldıkları çeşitli verileri inceliyor, tasnifliyor ve bunun sonucunda karşımıza tam da aradığımız ürünlere ilişkin reklamları çıkarıyor. Bununla kalmayıp giderek kendini geliştiren bu sistemler; hangi internet sitesinde ne kadar zaman geçirdiğimizi, o siteden nereye geçtiğimizi, önümüze çıkan bir reklama ne uzunlukta dikkat ettiğimizi ve ne kadar sürede harekete geçtiğimizi ve çok daha fazla demografik bileşeni inceleyerek bizi tanıyor, hedefini belirliyor ve biz henüz ne istediğimize karar veremeden -hatta belki de ne istediğimizi henüz bilmiyorken- karşımıza satın alacağımız bir ürünü veya izleyeceğimiz içerikleri çıkarıyor.

Peki, her birimizin karşısına bizlerden toplanan veriler aracılığıyla bireysel reklamlar, öneriler çıkaran bu sisteme, konuşmalarımızın dinlenmesi ve günlük hayatlarımızda kullandığımız anahtar sözcüklerin tespiti de dahil mi? Dünyanın en popüler platformları bizleri dinliyor olabilir mi?

Amazon; 2020 yılının yazında ABD Patent ve Marka Ofisi’ne (USPTO) yaptığı “Sniffer-Algorithm” adlı başvurusunda bu yeni yapay zekayı, sohbetleri dinleyen ve sohbetlerdeki temel bazı kelimeleri tespit edip bunlar üzerinden kişi profilleri oluşturmaya yarayan bir teknoloji olarak tanımlıyor. Söz konusu başvuru, yeni bir teknolojik gelişmeye yönelik de değil; aynı algoritma için 2017’nin haziran ve ağustos aylarında da Amazon, benzer patent başvurularında bulunmuş. Bu algoritma, kullanıcıların kişisel tercihlerini, ilgi alanlarını belirten “şunu tercih ediyorum”, “bunu satın aldım” ya da “şundan hiç hoşlanmıyorum” gibi ifadelere odaklanıp kişiyi tanımaya çalışıyor. Kısacası dinleme algoritması, bizim neyi, ne zaman ve hangi yoğunlukta istediğimizi tespit ediyor. Bu ses tanıma teknolojisine ek olarak Amazon başvurusunda, birden çok kişinin sohbet ettiği durumlarda seslerin yanında yüz tanıma aracılığıyla da kişilerin birbirinden ayırt edilebilme imkanı olacağına değiniyor.

Bundan önce de başka platformların sese yönelik tarama faaliyetleri yaptığının farkındaydık. Örneğin, Google Asistanı da çeşitli ses verilerini toplayabiliyor. Peki o zaman bahsettiğim patent başvurusunda Amazon’un yeni olarak keşfettiğini bildirdiği özellikler neler? Amazon’a göre mevcut teknolojiler yeterince uygun bir verileme yapamıyorlar çünkü sadece kullanıcıların, özellikle arama faaliyetine geçtiği anlarda bilgi toplayabiliyorlar. Yani Google arama motorunda bir kelime aratılınca ya da Google Home uygulamasına “Hey, Google” veya “OK, Google” gibi komutlar verildikten sonra dinlemeye başlıyor mevcut teknolojiler. Amazon ise Alexa ile bizlerin neler istediğini daha biz aramaya başlamadan önümüze sunabilmeyi ve bu sayede de Alexa’nın bizlere sanki asistanımızmış gibi hizmet sunmasını sağlamayı amaçlıyor. Patent başvurusu, kullanıcıların bu “Sniffing” sürecini kullanıma açma veya kapama yönünde serbestisi olduğuna dair bir bilgi de içeriyor.

Algoritmanın gerçekte nasıl işleyeceğine dair Amazon, başvurusunda birçok örnek sunmuş durumda. Bunlardan biri, kullanıcının telefon görüşmesinde bir restorana gitmek istediğini belirtmesi üzerine bu kişiye o restorandan kupon veya indirim teklifleri gelmesi veya kişinin o restoranda rezervasyon yaptırabilmesi için bir siteye yönlendirilmesi. Bir başkası ise kişinin bir yerde tatile gitmek istediğini belirtmesi halinde bu kişinin karşısına oradaki oteller ve gidip görülebilecek yerler hakkında reklamlar çıkması.

Söz konusu patent başvurusuna konu teknolojiye, toplum tarafından gizlilik, kişisel verilerin güvenliği endişeleriyle yöneltilen eleştirilere karşı Amazon; çalışanlarının ürettiği fikirlerin birçoğunun patent başvurularına konu olduğunu ancak bu başvuruların hepsinden kesin çıkarımlar yapılmasına gerek olmadığını ve patenti alınacak olan birçok ürünün piyasaya sunulmasında bile bir kesinlik olmadığını açıklamıştı. Aynı zamanda, bu endişeleri ortadan kaldırmak için, kullanıcıların verilerinin üst düzeyde önemsendiğini ve bu verilerin gizliliğinin Amazon’un en büyük önceliklerinden biri olduğunu belirtmişti. Bu açıklamalara paralel olarak bahsi geçen başvuru da henüz ABD Patent ve Marka Ofisi tarafından onaylanmış değil. Acaba bu başvurunun sonucunda bizi ne gibi sonuçlar, günlük hayatlarımızda ne gibi değişiklikler bekliyor olacak?

Ata Öküzcüoğlu

Ata Öküzcüoğlu

Student Representative at Moda Hukuku Enstitüsü

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

İçeriği beğendiniz mi?

tr_TRTR

Moda

Hukuku

Eğitimleri

Başlıyor.

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp

Sign up for our Newsletter

iPhone

Lorem ipsum dolor sit amet

MacBook

Sed do eiusmod tempor incididunt

iPad

Tempor incididunt ut labore et dolore